Ամառային ճամբար․Իտալերենի նախագիծ

Համակարգումը՝ Անահիտ Աբգարյանի. խորհրդատու-ուսուցիչ՝ Մարիամ Սարդարյան։

Իտալիայի մասին հետաքրքիր տեղեկություն

Առաջադրանքների հղումը

25․05

L’alfabeto italiano

Իտալական այբուբենը բաղկացած է 21 տառից, որից

  • 16 բաղաձայն են (b, c, d, f, g, h, l, m, n, p, q, r, s, t, v, z)
  • 5՝ ձայնավոր (a, e, i, o, u)
A; aaB; bbiC; cci
D; ddiE; eeF; feffe
G; ggiH; haccaI; ii
L; lelleM; memmeN; nenne
O; ooP; ppiQ; qqu
R; rerreS; sesseT; tti
U; uuV; vvu / viZ; zzeta

Գործնականում օգտագործվում են նաև 5 տառեր (օտարերկրյա ծագմամբ):

x — կարդում ենք  ICSk —  կարդում ենք cappa

w — doppia vu

y — ipsilon / i greca

—  i lunga

Եկեք ծանոթանանք մի քանի բառերի և դրանց թարգմանությանը.

  • alba – լուսաբաց
  • bòtte – հարվածներ
  • scòpo – նպատակ, մտադրություն
  • bambina – աղջիկ
  • dònna – կին
  • matita – մատիտ
  • fèsta – տոն
  • paròla – բառ
  • léttura – ընթերցանություն
  • ónore – պատիվ
  • riposó – հանգիստ
  • béné – լավ
  • lettéra – տառ
  • sòrte – ճակատագիր
  • séttimana – շաբաթ
  • scolaro – աշակերտ
  • intiero / intero – ամբողջ
  • nuotare – լողալ
  • notare – նշումներ կատարել, նկատել
  • votare – քվեարկել, երդվել
  • urlio – ճիչ, կանչ
  • paura – վախ
  • e, o ձայնավորների գրական արտասանությունը հանդիպում է հիմնականում Հռոմում և Տոսկանիայում: Իտալիայի մյուս մասերում, փակ և բաց o, e – ի միջև արտասանության հստակ տարբերություն հաճախ չի հնչում:
  • Իտալերենում կա 5 ձայնավոր և 7 հնչյուն, քանզի o և e տառերը կարող են լինել բաց ու փակ (a, e՝, e՛, i, o՝, o՛, u)
  • Իտալերենի այբուբենը բաղկացած է 16 բաղաձայնից և 6 ձայնավորից
  • Կան որոշ դժվար արտասանություններ

c + a, o, u = կարդում ենք  —  k (կ) — [cane – շուն, casa – տուն, cuore – սիրտ]

C + h + i = կարդում ենք — (կ) — [chiesa – եկեղեցի, chiave – բանալի]

c + i, e = կարդում ենք  — (չ) — [cena – ընթրիք, cibo – սնունդ, cipolla – սոխ]

c + i, a, o = կարդում  ենք — (չ) — [ciao – բարև / հաջող, cielo – երկինք]

g + a, o, u = կարդում  ենք — (գ) —  [gatto – կատու, guerra – պատերազմ, gusto – ճաշակ]

gh + i, e = կարդում ենք — (գ) — [Margherita]

sc + h + e, i = կարդացվում է —  (սկ ) — [maschile – արական, schema – սխեմա, scherzo – կատակ, scuola – դպրոց]

gli — կարդացվում է — (լь) [moglie – կին, voglia – ցանկություն]

gn — (նь) — [bisogno – կարիք, spagnolo – իսպանացի]

— բառասկզբում կարդացվում է (ս) — [sedia – աթոռ]

s — կարդացվում է (զ) եթե գտնվում է 2 ձայնավորի միջև — [mese – ամիս, riso – բրինձ]

s — b, d, g, l, m, n, r, v բաղաձայներից առաջ կարդացվում է (զ) 

ss — կարդացվում է (ս) — [cassa – կանխիկ, spesso – հաճախ]

s + c = (շ) — [pesce – ձուկ, uscita – ելք]

z — բառասկզբում կարդացվում է (ձ) — [zero – զրո, zona – գոտի]

zz — կարդացվում է (ց) — [ragazza – աղջիկ, ragazzo – տղա, piazza – քառակուսի, pazzo – խելագար]

z — կարդացվում է (ց) -ia, -ie, -io առաջ — [grazie – շնորհակալություն]

z — կարդացվում է (ձ) –izzare սուֆիկսի դեպքում — [ipotizzare – ենթադրել]

z — կարդացվում է (ց) -anza, -enza, -ezza, -zione սուֆիկսների դեպքում — [lezione – դաս, zitto – լուռ]

q — կարդացվում է (կ), այն միշտ հանդիպում է բառասկզբում` “u” տառի կապակցությամ —  [qui – այստեղ, questo – այս]

cq — կարդացվում է (կկ) – միշտ միասին են գրվում

h — տառը բառամիջում չի կարդացվում, օգտագործում ենք c, g տառերի արտասանությունը փոխելու համար և գործածում ենք avere բայի (ho, ha…)ու ձայնարկությունների մեջ (oh, ah… )

26․05

Pronomi personali – Անձնական դերանուներ

Io — ես

Tu — դու

Lui (տղայի համար), lei (աղջկա համար նա

Noi — մենք

Voi — դուք

Loro — նրանք

I verbi ausiliari  Օժանդակ բայեր

Il verbo essere: – լինել

Essere բայը, դերանունների հետ գործածելիս, փոխում է իր ձևը և դառնում sono, sei, è, siamo և siete:

Io sono — ես եմtu sei — դու եսlui/lei è — նա էnoi siamo — մենք ենքvoi siete — դուք եքloro sono — նրանք են

Con essere

Io sono felice — ես երջանիկ եմ

tu sei stanco — դու հոգնած ես

lui è italiano — նա իտալացի է
lei è spagnola — նա իսպանացի է

noi siamo arrabbiati — մենք զայրացած ենք

voi siete forti — դուք ուժեղ եք

loro sono tristi  — նրանք տխուր են

Il verbo avere: – ունենալ

Նշեմ, որ avere բայում հ-ն համր տառ է համարվում:

Io ho – ես ունեմtu hai – դու ունեսlui/lei ha – նա ունիnoi abbiamo – մենք ունենքvoi avete – դուք ունեքloro hanno – նրանք ունեն

Con avere

avere caldo — շոգել

avere  freddo —մրսել

avere sete — ծարավ

avere famme — քաղցած

avere paura di — վախենալ (ինչ-որ բանից)

avere bisogno di — (ինչ-որ բանի) կարիք ունենալ

avere voglia di — ցանկություն ունենալ

lei ha fame — նա սոված է

Հարցական կազմություն

Io sono —> Sono io?

կամ

Io sono?

Tu sei Maria?

Ժխտական կազմություն

Tu sei Maria?

No, io non sono Maria.

Ciao! – Ողջույն

Buongiorno! – Բարի օր

Buonasera! – Բարի երեկո

Buonanotte! – Բարի գիշեր

Come ti chiami? – Ի՞նչ է քո անունը:

Mi chiamo… – Իմ անունը …

Quanti anni hai? – Քանի՞ տարեկան ես:

Io ho … anni – Ես … տարեկան եմ:

Come stai?Ինչպե՞ս ես (ընկերական)
Come sta?Ինչպե՞ս եք (քաղաքավարի)
Bene, grazie.Լավ, շնորհակալ եմ
E tu?Իսկ դու՞ ընկերական
E lei?Իսկ Դու՞ք քաղաքական
BeneԼավ
Non tanto beneՈչ այդքան լավ

Molto piacere – Շատ հաճելի է

Grazie – շնորհակալություն

Anchio – նույնպես

Ancheme – ինձ նույնպես

Di dove sei? – Ծագումով որտեղ՞ց ես

Io sono di Armenia – Ես Հայաստանից եմ

Ci vediamo – Մինչ հանդիպում

È da molto che non ci vediamoԵրկար ժամանկ է չենք տեսնվել
Mi sei mancatoԿարոտել էի քեզ
Novità?Ի՞նչ նորություններ կան
Niente di nuovoՆոր ոչինչ չկա
Grazie (mille)!Շնորհակալություն (շատ)
Prego!Խնդրեմ (“շնորհակալության” համար)
Buona giornata!Լավ օր ունեցիր
Buona notte!Բարի գիշեր
Buona notte e sogni d’oro!Բարի գիշեր և անուշ երազներ
Ci vediamo dopo!Հետո կտեսնվենք
Ci vediamo presto!Շուտով կտեսնվենք
Ci vediamo domani!Վաղը կտեսնվենք
Arrivederci!Ցտեսություն
Buon viaggio!Լավ ճամփորդություն ունեցիր
Devo andareԵս պետք է գնամ

 

Essere 
1 -tu …sei…..alto
2 -io ………magro
3-noi ………amici

4-loro……….stranieri
5-voi ………..stanchi
6-lui………….simpatico
7-lei …………bella
fai la frase negativa e interogativa
tu non sei alto   /  Sei tu alto?

Avere
1-noi ………….la bicicletta
2-voi …………i soldi
3-lui………….il biglietto
4-lei …………il cellulare.
5-io ………..20 anni
6-loro………molti fratelli
7-tu………..i documenti

27․05՝

Per chiedere spiegazioni / Հարցնում ենք բացատրություններ

Non capisco – Չեմ հասկանում
Non ho capito – Չհասկացա
Puoi parlare più lentamente? [informale] – Կարո՞ղ ես ավելի դանդաղ խոսել
Può parlare più lentamente? [formale] – Կարո՞ղ ես ավելի դանդաղ խոսել
Puoi ripetere per favore? [informale] – Կարո՞ղ ես կրկնել
Può ripetere per favore? [formale] – Կարո՞ղ ես կրկնել
Come si dice in italiano “…” ? – Ինչպե՞ս իտալերեն ասել «…»
Che cosa significa “…” ? – Ի՞նչ է նշանակում “…”
Come si scrive “…” ? – Ինչպե՞ս է գրվում “…”
È correto? – Ճի՞շտ է
È sbagliato – Սխա՞լ է

___

Parla inglese (italiano, russo) ? – Անգլերեն (իտալերեն, ռուսերեն) խոսու՞մ եք
Io (non) parlo l’italiano (il francese, l’inglese, il tedesco, lo spagnolo, il russo) – Ես (չեմ) խոսում եմ իտալերեն (ֆրանսերեն, անգլերեն, գերմաներեն, իսպաներեն, ռուսերեն)
Io capisco un po’ ma non parlo – Ես մի քիչ հասկանում եմ, բայց չեմ խոսում
Capisco un po’ il francese – Ես մի քիչ ֆրանսերեն եմ հասկանում
Cosa c’è scritto qui? – Ի՞նչ է այստեղ գրված
Come si pronuncia questa parola? – Ինչպե՞ս է արտասանվում այս բառը
Cosa vuol dire questa parola? – Ի՞նչ է նշանակում այս բառը
Cosa ha detto? – Ի՞նչ ասացիք
Mi capisci? – Դուք հասկանու՞մ եք ինձ
In bocca al lupo – Հաջողություն եմ մաղթում (Good luck)
Sei un genio! – Դու հանճար ես

___

Che bello! – Ի՜նչ գեղեցիկ է
Che fortuna! – Ինչպիսի՜ հաջողություն
Che piacere! – Ինչպիսի՜ երջանկություն

Italian numbers

28․05՝

di che colore è?
Italiano 
BlackNeroսեւ
WhiteBiancoսպիտակ
YellowGialloդեղին
RedRossoկարմիր
GreenVerdeկանաչ
BlueBluկապույտ
Sky blueCeleste (blu chiaro)երկնագույն
AzureAzzurroTurquesa
PinkRosaվարդագույն
VioletViolaմանուշակագույն
OrangeArancioneնարնջագույն
BrownMarroneշականակագույն
GrayGrigioմոխրագույն
ColourColoreգույն
  
BrightBrillanteփայլուն
TransparentTrasparenteTransparente
LightChiaroբաց
DarkOscuro  մուգ

Italian numbers

Իտալիայի տոները

29․05՝

Pronomi personali – Անձնական դերանուներ

Io — ես

Tu — դու

Lui (տղայի համար), lei (աղջկա համար նա

Noi — մենք

Voi — դուք

Loro — նրանք

I verbi ausiliari  Օժանդակ բայեր

Il verbo essere: – լինել

Essere բայը, դերանունների հետ գործածելիս, փոխում է իր ձևը և դառնում sono, sei, è, siamo և siete:

Io sono — ես եմtu sei — դու եսlui/lei è — նա էnoi siamo — մենք ենքvoi siete — դուք եքloro sono — նրանք են

Con essere

Io sono felice — ես երջանիկ եմ

tu sei stanco — դու հոգնած ես

lui è italiano — նա իտալացի է
lei è spagnola — նա իսպանացի է

noi siamo arrabbiati — մենք զայրացած ենք

voi siete forti — դուք ուժեղ եք

loro sono tristi  — նրանք տխուր են

Il verbo avere: – ունենալ

Նշեմ, որ avere բայում հ-ն համր տառ է համարվում:

Io ho – ես ունեմtu hai – դու ունեսlui/lei ha – նա ունիnoi abbiamo – մենք ունենքvoi avete – դուք ունեքloro hanno – նրանք ունեն

Con avere

avere caldo — շոգել

avere  freddo —մրսել

avere sete — ծարավ

avere famme — քաղցած

avere paura di — վախենալ (ինչ-որ բանից)

avere bisogno di — (ինչ-որ բանի) կարիք ունենալ

avere voglia di — ցանկություն ունենալ

lei ha fame — նա սոված է

Հարցական կազմություն

Io sono —> Sono io?

կամ

Io sono?

Tu sei Maria?

Ժխտական կազմություն

Tu sei Maria?

No, io non sono Maria.

Իտալերեն արտահայտություններ: Ծանոթություն

Ciao! – Ողջույն

Buongiorno! – Բարի օր

Buonasera! – Բարի երեկո

Buonanotte! – Բարի գիշեր

Come ti chiami? – Ի՞նչ է քո անունը:

Mi chiamo… – Իմ անունը …

Quanti anni hai? – Քանի՞ տարեկան ես:

Io ho … anni – Ես … տարեկան եմ:

Come stai?Ինչպե՞ս ես (ընկերական)
Come sta?Ինչպե՞ս եք (քաղաքավարի)
Bene, grazie.Լավ, շնորհակալ եմ
E tu?Իսկ դու՞ ընկերական
E lei?Իսկ Դու՞ք քաղաքական
BeneԼավ
Non tanto beneՈչ այդքան լավ

Molto piacere – Շատ հաճելի է

Grazie – շնորհակալություն

Anchio – նույնպես

Ancheme – ինձ նույնպես

Di dove sei? – Ծագումով որտեղի՞ց ես

Io sono di Armenia – Ես Հայաստանից եմ

Ci vediamo – Մինչ հանդիպում

È da molto che non ci vediamoԵրկար ժամանկ է չենք տեսնվել
Mi sei mancatoԿարոտել էի քեզ
Novità?Ի՞նչ նորություններ կան
Niente di nuovoՆոր ոչինչ չկա
Grazie (mille)!Շնորհակալություն (շատ)
Prego!Խնդրեմ (“շնորհակալության” համար)
Buona giornata!Լավ օր ունեցիր
Buona notte!Բարի գիշեր
Buona notte e sogni d’oro!Բարի գիշեր և անուշ երազներ
Ci vediamo dopo!Հետո կտեսնվենք
Ci vediamo presto!Շուտով կտեսնվենք
Ci vediamo domani!Վաղը կտեսնվենք
Arrivederci!Ցտեսություն
Buon viaggio!Լավ ճամփորդություն ունեցիր
Devo andareԵս պետք է գնամ

Per chiedere spiegazioni / Հարցնում ենք բացատրություններ

Non capisco – Չեմ հասկանում
Non ho capito – Չհասկացա
Puoi parlare più lentamente? [informale] – Կարո՞ղ ես ավելի դանդաղ խոսել
Può parlare più lentamente? [formale] – Կարո՞ղ ես ավելի դանդաղ խոսել
Puoi ripetere per favore? [informale] – Կարո՞ղ ես կրկնել
Può ripetere per favore? [formale] – Կարո՞ղ ես կրկնել
Come si dice in italiano “…” ? – Ինչպե՞ս իտալերեն ասել «…»
Che cosa significa “…” ? – Ի՞նչ է նշանակում “…”
Come si scrive “…” ? – Ինչպե՞ս է գրվում “…”
È correto? – Ճի՞շտ է
È sbagliato – Սխա՞լ է

___

Parla inglese (italiano, russo) ? – Անգլերեն (իտալերեն, ռուսերեն) խոսու՞մ եք
Io (non) parlo l’italiano (il francese, l’inglese, il tedesco, lo spagnolo, il russo) – Ես (չեմ) խոսում եմ իտալերեն (ֆրանսերեն, անգլերեն, գերմաներեն, իսպաներեն, ռուսերեն)
Io capisco un po’ ma non parlo – Ես մի քիչ հասկանում եմ, բայց չեմ խոսում
Capisco un po’ il francese – Ես մի քիչ ֆրանսերեն եմ հասկանում
Cosa c’è scritto qui? – Ի՞նչ է այստեղ գրված
Come si pronuncia questa parola? – Ինչպե՞ս է արտասանվում այս բառը
Cosa vuol dire questa parola? – Ի՞նչ է նշանակում այս բառը
Cosa ha detto? – Ի՞նչ ասացիք
Mi capisci? – Դուք հասկանու՞մ եք ինձ
In bocca al lupo – Հաջողություն եմ մաղթում (Good luck)
Sei un genio! – Դու հանճար ես

___

Che bello! – Ի՜նչ գեղեցիկ է
Che fortuna! – Ինչպիսի՜ հաջողություն
Che piacere! – Ինչպիսի՜ երջանկություն

01․06՝

I sostantivi – Գոյական անուն

Italian numbers

02․06՝

Իտալերեն: Հոդեր / Նախդիրներ

Italian numbers

03․06՝

Իտալերեն: Ընտանիքի անդամներ

Իտալերեն: Հարցական բառեր

04․06՝

ԻՏԱԼԵՐԵՆ: Սնունդ

Իտալերեն: Ռեստորանում

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s